بلاگ
باغ گیاه شناسی نوشهر
آیا باغ گیاه شناسی نوشهر ارزش بازدید دارد؟
باغ گیاه شناسی نوشهر یکی از زیباترین و ارزشمندترین موزههای زنده طبیعت در شمال ایران است که مجموعهای بینظیر از پوشش گیاهی جنگلهای هیرکانی و گونههای نادر غیربومی را در خود جای داده است. این باغ پرطراوت علاوه بر ارزشهای علمی و پژوهشی، فضایی بسیار آرامشبخش برای گردشگرانی فراهم میسازد که مایلند ساعاتی را در دل طبیعت بکر خزر سپری کنند. اگر شما هم در حال برنامهریزی برای سفری خاطرهانگیز به خطه سرسبز مازندران هستید، مراجعه به سایت هتل سازی دریا میتواند راهنمایی جامع برای شناخت مقاصد گردشگری و تسهیل اقامت در این منطقه باشد.
باغ گیاه شناسی نوشهر کجاست؟
این مجموعه ارزشمند در مرکز شهرستان نوشهر و در استان مازندران واقع شده است. از نظر موقعیت شهری، باغ در خیابان بهار آزادی، نزدیک به خیابان شریعتی و در جوار بندر نوشهر و پل ماشلک قرار دارد. موقعیت جغرافیایی باغ با ارتفاع متوسط ۱۲ متر پایینتر از سطح دریاهای آزاد شناخته میشود. شرایط اقلیمی این منطقه با زمستانهای ملایم و تابستانهای گرم و مرطوب، زیستگاهی بسیار ایدهآل برای رشد و استقرار گروههای مختلف گیاهی وابسته به رطوبت پدید آورده است.
چه کسی باغ گیاه شناسی نوشهر را تأسیس کرد؟
پیشینه اولیه فعالیتهای کشت و احیای پوشش گیاهی در زمینی که امروزه باغ گیاهشناسی نوشهر نامیده میشود به سال ۱۳۱۰ بازمیگردد. در آن دوران، هدف اولیه آزمودن سازگاری درختان سریعالرشد نظیر اکالیپتوس و صنوبر و همچنین توسعه برخی محصولات باغی مرکبات بود. با این حال، پایه علمی و ساختارمند باغ به عنوان یک موزه زنده اکولوژیک در فاصله سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۴ به دست استاد فقید دکتر حبیبالله ثابتی بنا نهاده شد. با تلاشهای دلسوزانه این استاد گرانقدر و همکارانش، گردآوری گونههای بومی هیرکانی و ورود گونههای ارزشمند خارجی آغاز گردید و شالوده یکی از قدیمیترین باغهای گیاهشناسی ایران پیریزی شد.
چرا باغ گیاه شناسی نوشهر اهمیت دارد؟
اهمیت علمی و اکولوژیکی باغ گیاهشناسی نوشهر در نقش حیاتی آن به عنوان یک ذخیرهگاه ژنتیکی فعال برای جنگلهای باستانی هیرکانی نهفته است. این باغ با قدمت فراوان خود به عنوان پناهگاهی برای حفظ و تکثیر گونههای گیاهی بومزاد و در معرض انقراض عمل میکند. ارزش والای طبیعی و تاریخی این مجموعه سبب شد تا در اسفندماه سال ۱۳۸۵ با شماره ۱۷۷۹۵ به عنوان یک اثر طبیعی ملی در سازمان میراث فرهنگی کشور به ثبت برسد. علاوه بر این، وجود هرباریوم یا موزه گیاهان خشک با بیش از ۲۰ هزار نمونه گیاهی و ۵ هزار نمونه خزه، این باغ را به یکی از غنیترین مراکز تحقیقاتی زیستشناسی و تاکسونومی در سطح ملی و بینالمللی تبدیل کرده است.
| بیشتر بخوانید: کدام ساحل نوشهر بهتر است؟ |
در باغ گیاه شناسی نوشهر چه گیاهانی وجود دارد؟
تنوع پوشش گیاهی در عرصه ۳۵ هکتاری این باغ بسیار چشمگیر است. در بخش درختستان یا آربراتوم که قدیمیترین مجموعه کاشت باغ محسوب میشود، گونههای درختی بومی جنگلهای خزر شامل بلوط، راش، ممرز، توسکا، انجیلی، افرا، سرخدار و شمشاد در کنار گونههای غیربومی قرار گرفتهاند. یکی از برجستهترین ویژگیهای این باغ، وجود تنها پایه بلوط چوبپنبهای در سراسر ایران است. همچنین برای نخستین بار در کشور، کاشت و تکثیر گونههای نادر جهانی نظیر درخت کهنسال ژینکگو (چهل سکه)، درخت لالهدار و درخت تونک در این مرکز با موفقیت انجام شده است. قطعات تحقیقاتی گیاهان دارویی و معطر، گلخانه جدید گیاهان گرمسیری و مجموعه تخصصی خزهها نیز بخش مهمی از تنوع زیستی این باغ را تشکیل میدهند.
بازدید از باغ گیاه شناسی نوشهر چقدر زمان می برد؟
مدت زمان لازم برای گشتوجزار در این مجموعه بسته به هدف بازدیدکنندگان متفاوت است. برای گردشگران و خانوادههایی که تمایل دارند در امتداد مسیرهای مشجر پیادهروی کنند، از برکهها و پلهای چوبی دیدن کنند و عکسهای یادگاری بگیرند، بازهای بین ۲ تا ۳ ساعت کفایت میکند. در مقابل، محققان، دانشجویان علوم کشاورزی و علاقهمندان به گیاهشناسی که قصد بررسی دقیق تابلوهای معرفی، هرباریوم یا کلکسیونهای تخصصی نظیر گیاهان دارویی را دارند، ممکن است نیمی از روز خود را به کاوش در این عرصه ۳۵ هکتاری اختصاص دهند.
بهترین فصل برای بازدید از باغ گیاه شناسی نوشهر چه زمانی است؟
باغ گیاهشناسی نوشهر در هر فصل از سال جلوهای منحصربهفرد از زیباییهای طبیعت را به نمایش میگذارد، اما فصلهای بهار و پاییز اوج شکوه آن هستند. در فصل بهار، بهویژه در اردیبهشت ماه، رویش شکوفههای رنگارنگ، بیدار شدن درختان پهنبرگ و طراوت برخاسته از رطوبت خزر، فضایی سرشار از شادابی و عطر معطر گیاهان ایجاد میکند. از سوی دیگر، فصل پاییز در مازندران با برگریزان خیرهکننده درختان هیرکانی و غیربومی همراه است؛ طیف وسیعی از رنگهای زرد، نارنجی، ارغوانی و قرمز در میان درختان سر به فلک کشیده پدید میآید که مناظری فوقالعاده رویایی برای علاقهمندان به طبیعتگردی خلق میکند.
آیا امکان عکاسی در باغ گیاه شناسی نوشهر وجود دارد؟
ثبت خاطرات و عکاسی با دوربینهای معمولی و گوشیهای تلفن همراه برای تمامی بازدیدکنندگان آزاد است و این باغ به عنوان یکی از محبوبترین سوژههای عکاسی در شمال شناخته میشود. موقعیتهای بصری زیبایی نظیر پلهای رنگی چوبی، کلبه سنتی واقع در آربراتوم، برکههای طبیعی، پرچینهای منظم شمشاد و سایهسار درختان کهنسال ژینکگو لوکیشنهای کمنظیری را برای ثبت تصاویر یادگاری فراهم میآورند. با این حال، رعایت ملاحظات زیستمحیطی حائز اهمیت است؛ ورود به محوطه چمنکاری، چیدن گلها و استفاده از تجهیزات سنگین یا پایههای عکاسی که موجب آسیب به گیاهان شوند ممنوع بوده و عکاسیهای حرفهای تجاری نیازمند کسب مجوز از مدیریت مجموعه است.
آیا در باغ امکانات رفاهی برای گردشگران وجود دارد؟
جهت رفاه حال بازدیدکنندگان، امکانات پایه و مناسبی در سطح مجموعه پیشبینی شده است. وجود پارکینگ عمومی در محوطه ورودی امکان پارک ایمن خودروهای شخصی را فراهم میسازد. در طول مسیرهای پیادهروی، نیمکتها و آلاچیقهای چوبی برای استراحت کوتاهمدت تعبیه شدهاند. همچنین مسیرها به گونهای طراحی شدهاند که با ایجاد رمپهای مناسب، امکان تردد برای افراد دارای معلولیت و کالسکه کودکان هموار باشد. نصب تابلوهای راهنما بر روی برخی گونههای درختی نیز ارزش آموزشی بازدید را افزایش داده است. باید توجه داشت که به منظور حفظ ارزشهای پژوهشی و زیستمحیطی، برپایی بساط پیکنیک سنگین، روشن کردن آتش و پختوپز در داخل باغ اکولوژی ممنوع است.
چطور به باغ گیاه شناسی نوشهر برویم؟
دسترسی به باغ گیاهشناسی نوشهر به دلیل قرارگیری آن در مرکز شهر بسیار ساده و راحت است. مسافرانی که از سمت چالوس حرکت میکنند، پس از طی مسافت حدود ۱۵ کیلومتری و ورود به شهر نوشهر، باید به سمت میدان بندر حرکت کنند و سپس وارد خیابان بهار آزادی یا خیابان شریعتی شوند. ورودی باغ در انتهای این مسیر و در نزدیکی پل ماشلک قرار دارد. همچنین گردشگرانی که از سمت شرق استان (مانند نور و رویان) وارد نوشهر میشوند، میتوانند از طریق بلوار امام رضا به سمت مرکز شهر و بندرگاه رانندگی کرده و به آسانی به این مجموعه دسترسی یابند. استفاده از تاکسیهای شهری و وسایل حملونقل عمومی نیز از تمامی نقاط نوشهر به مقصد این باغ به راحتی امکانپذیر است.
ساعت بازدید باغ گیاه شناسی نوشهر چیست؟
این مجموعه دیدنی همهروزه در طول هفته پذیرای گردشگران و پژوهشگران است. ساعت فعالیت باغ معمولاً از ساعت ۹:۰۰ صبح تا ۱۸:۰۰ عصر اعلام میشود. توصیه میشود بازدیدکنندگان حداقل دو ساعت پیش از زمان پایانی کار مجموعه وارد باغ شوند تا بتوانند با آرامش کامل از تمام قطعات و بخشهای دیدنی آن بازدید نمایند.
چه جاذبه هایی را می توان در کنار باغ گیاه شناسی نوشهر دید؟
موقعیت جغرافیایی ممتاز این باغ در مرکز شهر نوشهر فرصتی عالی ایجاد میکند تا گردشگران در برنامهریزی سفر خود از سایر جاذبههای اطراف نیز دیدن کنند. پس از اتمام گشتوگذار در باغ، تماشای ساحل و بندرگاه نوشهر که در چند قدمی این مجموعه قرار دارد حسی مطبوع از همجواری دریا و جنگل را منتقل میسازد. علاوه بر این، در فهرست جاهای دیدنی نوشهر میتوان به پارک جنگلی و ساحلی سیسنگان در کیلومتر ۲۷ جاده نوشهر به نور، دریاچه آویدر در نزدیکی سیسنگان، پارک جنگلی خانیکان (جنگل نئور) و همچنین روستای تاریخی و موزه مردمشناسی کندلوس در بخش کوهستانی کجور اشاره کرد که تکمیلکننده گشتوگذار در این منطقه زیبا خواهند بود.
خلاصه و مشخصات کلی باغ گیاه شناسی نوشهر
موضوع / شاخص | اطلاعات و توضیحات کلیدی |
موقعیت مکانی | استان مازندران، شهرستان نوشهر، خیابان بهار آزادی (نزدیک خیابان شریعتی)، جوار پل ماشلک |
سال تأسیس و قدمت | شروع فعالیت در ۱۳۱۰؛ تأسیس علمی توسط دکتر حبیبالله ثابتی در ۱۳۳۰-۱۳۳۴ (قدمت بالای ۷۰ سال) |
وسعت مجموعه | حدود ۳۵ هکتار |
نهاد سرپرست | موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور |
وضعیت ثبت ملی | ثبتشده به عنوان اثر طبیعی ملی در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۸۵ با شماره ثبت ۱۷۷۹۵ |
گیاهان منحصربهفرد | تنها پایه بلوط چوبپنبهای ایران، کهنسالترین پایه ژینکگو، درخت لالهدار، تونک |
بخشهای تخصصی | آربراتوم، هرباریوم (با ۲۰ هزار نمونه)، قطعه گیاهان دارویی، گلخانه گرمسیری، کلکسیون خزهها |
زمان پیشنهادی بازدید | ۲ الی ۳ ساعت |
ساعات کاری | همهروزه از ساعت ۹:۰۰ صبح الی ۱۸:۰۰ عصر |
سئوالات متداول
باغ گیاه شناسی نوشهر چند سال قدمت دارد؟
قدمت کاشت اولیه گیاهان در این زمین به سال ۱۳۱۰ بازمیگردد و شکلگیری علمی و ساختارمند آن در اوایل دهه ۱۳۳۰ انجام شد؛ از این رو این مجموعه بیش از ۷۰ تا ۹۰ سال قدمت تاریخی دارد.
باغ گیاه شناسی نوشهر متعلق به چه سازمانی است؟
این مجموعه تحت نظارت و مالکیت موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور اداره میشود و به عنوان یکی از باغهای اقماری باغ گیاهشناسی ملی ایران فعالیت میکند.
وسعت باغ گیاه شناسی نوشهر چقدر است؟
مساحت کل عرصه این باغ حدود ۳۵ هکتار است که کلکسیونهای مختلف درختی، پژوهشی و هرباریوم را در بر میگیرد.
آیا گونه های نادر و در معرض خطر هم در این باغ وجود دارند؟
بله، گونههای نادری همچون سرخدار، شمشاد هیرکانی، انجیلی، ذربین و همچنین گیاهان بومزاد جنگلهای شمال در این عرصه به صورت انحصاری حفاظت میشوند.
قدیمی ترین درخت باغ گیاه شناسی نوشهر کدام است؟
کهنسالترین و شاخصترین درخت این مجموعه، پایه تاریخی ژینکگو (Ginkgo biloba) است که نخستین بار در ایران در این باغ کاشته شده است.
آیا گیاهان دارویی هم در باغ گیاه شناسی نوشهر نگهداری می شوند؟
بله، قطعهای تخصصی با مساحت بیش از ۲.۲ هکتار به کشت و تحقیقات بر روی گیاهان دارویی و معطر بومی و سازگارشده اختصاص داده شده است.
آیا امکان بازدید با راهنما وجود دارد؟
بله، گروههای آموزشی، دانشجویی و تورهای گردشگری میتوانند با هماهنگی قبلی با دفتر مدیریت مجموعه از همراهی راهنمایان و کارشناسان علمی استفاده کنند.
باغ گیاه شناسی نوشهر بهتر است یا جنگل سیسنگان؟
این دو جاذبه اهداف متفاوتی را دنبال میکنند. باغ گیاهشناسی محیطی آرام، آموزشی و پژوهشی برای تماشای کلکسیون گیاهان و عکاسی در مرکز شهر است؛ در حالی که جنگل سیسنگان وسعتی پهناور برای کمپینگ، پیکنیک و تفریحات ساحلی و جنگلی فراهم میآورد. انتخاب میان این دو به نوع سلیقه و هدف گردشگران بستگی دارد.
سخن پایانی
باغ گیاه شناسی نوشهر گنجینهای بس ارزشمند از طبیعت هیرکانی و گونههای نادر گیاهی جهان است که قدم زدن در فضای آرامشبخش آن، ارتباطی عمیق میان انسان و طبیعت برقرار میسازد. صیانت از این میراث طبیعی ثبتشده ملی، وظیفهای همگانی است و بازدید از آن، خاطرهای ماندگار از سفر به استان مازندران بر جای میگذارد.
جهت تسهیل در برنامهریزی سفر و کاهش هزینههای اقامتی، میتوانید از خدمات شرکت توسعه هتل سازی دریا بهرهمند شوید. شرکت توسعه هتل سازی دریا، که تنها ارائه دهنده کارت های تخفیف هتل در ایران است، این امکان ویژه را فراهم ساخته تا خانوادههای ایرانی بتوانند سفری کم هزینه و دلپذیر را با اقصی نقاط ایران به همراه خانواده تجربه کنند. با تهیه این کارتهای اعتباری استثنایی، گردشگران میتوانند تا 10 سال به قیمت امروز هتل خودشون رو رزرو کنند و با آسودگی خاطر به کاوش در زیباییهای ایرانزمین بپردازند.
